Bekkentherapie

Bekkentherapie

Bekkentherapie of zoals het officieel genoemd wordt: fysiotherapie bij bekkenproblematiek en pre- postpartum gezondheidszorg, valt uitéén in twee delen, namelijk:

• Bekkenbodemtherapie
• Fysiotherapie bij bekkenpijn

Bekkenbodemtherapie
Bekkenbodemproblemen komen voor bij mannen, vrouwen en kinderen. Klachten kunnen zijn: pijn in de bekkenbodem, rug of buik; ongewild verliezen van urine of ontlasting of daar juist moeite mee hebben. De therapie bestaat uit advies en het oefenen van de bekkenbodemspier ter bewustwording, versterking of ontspanning.

Urine-incontinentie is goed te behandelen. Vaak begint het met een ‘klein ongemak’: u verliest zomaar een paar druppels urine. Gewoon als u lacht, iets optilt, tijdens het hoesten of terwijl u aan het sporten bent. Bij een inspanning, klein of groot, is er dan sprake van urine-incontinentie. Inspanningsgebonden urine-incontinentie wordt officieel stress-urine-incontinentie genoemd. Dit is op zich niet heel ernstig, maar vooral erg vervelend. U kunt zich onzeker gaan voelen. Sommige mensen ervaren hierdoor veel beperkingen in hun dagelijkse leven en/of houden op met sporten. En dat is begrijpelijk. Want incontinentie is een onderwerp waarover de meeste mensen uit schaamte niet zo makkelijk praten. Terwijl incontinentie meestal heel goed te behandelen is. Daarom raden we u aan uw incontinentie met uw huisarts of met een fysiotherapeut te bespreken. Want na behandeling kunnen uw klachten afnemen of zelfs verdwijnen.Bekkentherapie.

Wat is incontinentie?
Incontinentie is het ongewild verlies van urine en/of ontlasting. De meeste mensen met incontinentie hebben last van urine-incontinentie. De hoeveelheid urineverlies kan bij iedereen verschillen: een druppeltje, een scheut, een straal of zelfs een hele plas. Het komt op alle leeftijden voor, hoewel meer ouderen dan jongeren er last van hebben. Er zijn verschillende vormen van urine-incontinentie. We behandelen nu alleen stress- urine-incontinentie bij volwassenen, dat wil zeggen: ongewild urineverlies bij plotselinge drukverhoging in de buik, zoals bij opstaan, bukken, tillen, hoesten, lachen of sporten. Deze vorm van incontinentie komt voornamelijk voor bij vrouwen. Ook mannen kunnen er last van krijgen, maar dan meestal pas op hogere leeftijd en/of na een prostaatprobleem.Een andere vorm is bijvoorbeeld drang (urge) urine-incontinentie, ofwel ongewild urineverlies in samenhang met plotselinge, zeer sterke niet te onderdrukken plasdrang.Bekkentherapie.


Welke oorzaken kunnen een rol spelen bij stress-urine-incontinentie?
Volgens een schatting heeft ongeveer 5% van de Nederlandse bevolking last van urine-incontinentie. Sommigen hebben er veel last van, anderen maar weinig. Exacte cijfers zijn niet bekend, maar stress-urine-incontinentie is verreweg de meest voorkomende vorm van incontinentie. Het is géén ziekte. Er zijn verschillende oorzaken mogelijk en in een aantal gevallen ontstaat de incontinentie zelfs zonder duidelijke reden. Vaak is de incontinentie terug te voeren op het niet goed functioneren van de bekkenbodemspieren. Deze spieren onderin het bekken vormen samen de bodem. Ze geven steun aan de blaashals zodat deze gesloten blijft als de blaas zich vult, ook bij plotselinge druk zoals bij hoesten of lachen. Wie gaat plassen ontspant zijn of haar bekkenbodem. Dan gaat de blaashals open en kan de urine wegstromen. Bij iemand met stress urine-incontinentie werken de bekkenbodemspieren meestal niet goed als het gaat om het ondersteunen van de blaas tijdens buikdrukverhogende momenten.

Factoren die van invloed kunnen zijn op het ontstaan van stress urine-incontinentie zijn onder andere zwangerschap en bevalling. Het kan beïnvloed worden door veel hoesten en zwaar tillen of door de overgang. Ook kan het ontstaan na operaties aan buik, bekken of prostaat. Soms hangt de incontinentie samen met medicijngebruik, gynaecologische aandoeningen of psychische factoren zoals onderdrukte emoties (verdriet, angst of boosheid), spanningen of een zware mentale belasting. Stress urine-incontinentie is niet alleen afhankelijk van de conditie van de bekkenbodem, maar ook van de houding, de ademhaling, de manier van bewegen en de algemene lichamelijke conditie.

Bekkentherapie kan incontinentie verminderen of zelfs verhelpen.

In overleg bepaalt u met uw huisarts welke behandeling het meest geschikt is. Is dit fysiotherapie, dan wordt u verwezen naar een fysiotherapeut. Voor specifieke deskundigheid kunt u verwezen worden naar een bekkentherapeut, die een opleiding heeft gedaan voor het behandelen van deze klachten;bekkentherapie. Deze therapeut gaat samen met u op zoek naar de oorzaak van uw urineverlies en stelt met u een behandelplan op. Tijdens uw behandeling en in de advisering en begeleiding door de fysiotherapeut komen aan de orde:

• Informatie over de (vermoedelijke) oorzaak van uw incontinentie.
• Een persoonlijk advies met betrekking tot ademhaling,houding en beweging,drinken en toiletgedrag.
• Leren bewust uw bekkenbodemspieren aan te spannen en te ontspannen.
• Leren bewust buikdruk op te vangen.U kunt met hulp van de fysiotherapeut die daarvoor is opgeleid uw incontinentie verminderen of zelfs verhelpen met oefeningen en door het opvolgen van adviezen. Oefentherapie voor de bekkenbodemspieren in combinatie met advies vormt de basis van de fysiotherapeutische behandeling. Dat blijkt zeer succesvol. Met bekkenbodemtraining wordt gestreefd naar een zo goed mogelijk werkende bekkenbodem. Bij sommigen zal dit nooit helemaal worden bereikt, maar anderen worden relatief snel en eenvoudig weer droog.

Blijf trouw uw oefeningen doen!
Mensen met urine-incontinentie krijgen meestal individuele therapie. Voor een blijvend succes zult u de aangeleerde oefeningen en vaardigheden trouw moeten blijven doen. Geef ze daarom een vaste plaats in uw dagelijkse leven.Met de oefeningen krijgt u een actieve rol in uw behandeling en kunt u nieuwe problemen helpen voorkomen. U ontwikkelt een beter spiergevoel en gaat bewuster om met het gebied rond uw bekken. Doordat u een beter inzicht krijgt in de oorzaken en gevolgen van uw incontinentie, kunt u er ook beter mee omgaan. En als er een operatie nodig is, heeft u een betere uitgangspositie. Want hoe beter uw conditie, hoe beter u herstelt.

Er zijn een aantal factoren genoemd die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van stress urine-incontinentie. Niet op al die factoren kunt u zelf invloed uitoefenen. Waar u echter meestal wel zelf voor kunt zorgen is een goede lichamelijke conditie en dat u alle tijd neemt voor toiletbezoek.

Uw bekkentherapeut Stephanie Besteman geeft informatie, advies en oefeningen. Zij gaat gericht in op specifieke problemen rondom stress urine-incontinentie. Aarzel niet om te overleggen met uw arts of bekkentherapeut als u vragen heeft. Zoekt u een fysiotherapeut bij u in de buurt? Ga dan naar www.fysiotherapie.nl, waar u meer informatie over fysiotherapie vindt. Ook kunt u bellen met het KNGF, telefoon 033 467 29 00. Voor gerichte informatie over fysiotherapie bij incontinentie kunt u terecht op www.bekkenfysiotherapie.nl

Fysiotherapie bij bekkenpijn

Tijdens de zwangerschap en na de bevalling kunnen vrouwen ongemakken (zoals startpijn, moeizaam bewegen en napijn) in de lage rug, rondom bekken en in de benen krijgen.Bekkenpijn. Deze klachten ontstaan doordat de dagelijkse belasting hoger is dan het lichaam op dat moment aankan. Meestal verdwijnen deze klachten na de bevalling, maar soms blijven klachten langer bestaan. Dat kan variëren van continu pijnklachten tot alleen hinder vlak voor en tijdens de menstruatie. Andere namen voor deze klachten zijn peripartum bekkenpijn-syndroom, bekkeninstabiliteit of symfysiolyse.

Tijdens de zwangerschap verweken de banden van het bekken, waardoor het bekken minder stevig, minder “stabiel” wordt. Deze verweking is dus een heel natuurlijk verschijnsel dat bij elke zwangerschap optreedt! Soms echter veroorzaakt dit klachten. De klachten worden zelden door de gewrichten zelf veroorzaakt. Meestal zijn het de hard werkende spieren rond het bekken en de relatieve overbelasting die deze klachten veroorzaken.

Er bestaat ook een traumatische of mechanische vorm van bekkenpijn. Deze wordt veroorzaakt door een ongeval of trauma (zoals vallen met de fiets, van de trap vallen of een hele zware bevalling) of een sportletsel (sliding bijvoetballen).

De bouw van het bekken
Het bekken bestaat uit een ring, die gevormd wordt door drie botstukken; de darmbeenderen (links en rechts) en het heiligbeen. Het heiligbeen is tevens het onderste deel van de wervelkolom. De verbindingen tussen de drie botstukken vormen drie gewrichten: de SI-gewrichten onderin de rug en de symphyse middenvoor (schaambeen).

Plaats en functie van het bekken
Het bekken en daarmee de bekkengewrichten (met name de SI-gewrichten) nemen in het lichaam een belangrijke plaats in. Het bekken vormt de verbinding tussen de benen en de romp. Krachten van de benen moeten via het bekken goed overgebracht worden naar de romp en terug. Om deze krachten te kunnen leiden moeten de SI-gewrichten stabiel (niet te beweeglijk) zijn. Dat wil zeggen dat er bij belasting niet te grote bewegingen in het gewricht mogen optreden. Het gewricht moet kunnen fungeren als schokdemper. Aangezien de SI-gewrichten zich op een plaats bevinden waar veel krachten uitgeoefend worden, zijn de bouw van het gewricht, de banden en kapsels van het gewricht en de spieren die het gewricht moeten steunen, goed aangepast aan deze functie.

Belasting en belastbaarheid
Bij (zwangere) vrouwen is door de relatieve instabiliteit van het bekken de belastbaarheid van het bekken afgenomen. Met hetzelfde bekken kan minder dan voor de zwangerschap, terwijl er extra belasting (de zwangerschap, het kind) is bijgekomen. Bij vrouwen met klachten, die veroorzaakt worden door deze instabiliteit, wordt er een relatie verondersteld tussen deze klachten en de verlaagde belastbaarheid. Belasting en belastbaarheid dienen met elkaar in evenwicht te zijn. Je kunt, wanneer zich klachten openbaren die wijzen op bekkenpijn, zelf al veel doen. Houd rekening met de verminderde belastbaarheid van het bekken. Dat kan al door wat meer rustpauzes in te lassen en wat zwaardere huishoudelijke en verzorgende karweitjes of lange werkdagen (tijdelijk) te beperken.Het is belangrijk wel in beweging te blijven, maar op tijd (voordat er klachten optreden of bestaande klachten erger worden) te rusten. Las een paar keer per dag een pauze in van ongeveer 15 minuten. Probeer, wanneer het traplopen klachten geeft, ook het traplopen te beperken.Gun het lichaam extra rust. Wissel periodes van activiteit dus geregeld af met periodes van rust. Echter: alleen liggen is rust voor het bekken. Na een periode van in beweging zijn dus gaan liggen en niet zittend rusten. Wanneer er ernstige klachten optreden is het raadzaam hulp te zoeken bij een bekkentherapeut die gespecialiseerd is in het behandelen van patiënten met bekkenpijn. Verantwoord leren omgaan met de verminderde belastbaarheid van het bekken en goed bewegen zijn daarbij belangrijk. Als het even mogelijk is, en dat is gelukkig meestal het geval, probeert de bekkentherapeut ook de conditie te verbeteren.